? Sebastian Kusyk - zdjęcia 2D i 3D, doświadczenia, kawały i inne
Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!



Ostatnia aktualizacja strony: 10.03.2013

Doświadczenia z promieniowaniem UV (ultrafioletowym)

UWAGA!

Używaj wyłącznie źródeł bezpiecznego promieniowania UV. Używanie niebezpiecznego promieniowania UV grozi utratą wzroku oraz poparzeniami, a nawet nowotworami skóry.

Dotychczas wśród opisanych przeze mnie doświadczeń wiele było związanych ze światłem widzialnym i promieniowaniem podczerwonym. Teraz zajmiemy się innym rodzajem fal elektromagnetycznych - promieniowaniem ultrafioletowym. Bezpieczne promieniowanie UV możemy otrzymać, używając odpowiedniej diody LED (jednak najpierw musimy wiedzieć, czy jest bezpieczna). Przeprowadźmy kilka eksperymentów.

Czy szkło przepuszcza promieniowanie UV?

Niektóre rodzaje promieniowania ultrafioletowego są dobrze pochłaniane przez zwykłe szkło, ale inne mogą być przez nie przepuszczane. Jeżeli przepuścimy przez szklany przedmiot promieniowanie UV np. z używanej przez nas diody i skierujemy na powierzchnię pokrytą barwnikiem, który zwykle świeci się pod wpływem tego rodzaju fal elektromagnetycznych (np. kartkę, na której jest coś napisane specjalnym długopisem), ta powierzchnia również może zacząć emitować światło.

Teraz promieniowanie UV po opuszczeniu diody przechodzi tylko przez powietrze,


a teraz również przez szklany przedmiot.

Wpływ częstotliwości fal elektromagnetycznych na fosforyzowanie

Jeżeli oświetlimy np. fosforyzującą naklejkę czerwonym światłem, nie zacznie świecić. Użycie równie jasnego, białego oświetlenia może spowodować fosforyzowanie. Jest ono najsilniejsze, gdy użyjemy promieniowania UV. Jednak naklejka świeci najjaśniej podczas naświetlania.

Próba zaświecenia świetlówki bez podłączania jej do prądu

Świetlówki zawierają luminofor, który świeci pod wpływem promieniowania UV (emitowanego przez znajdujące się w środku np. pary rtęci, przez które przepływa prąd). Możemy sprawdzić, czy zacznie on świecić, kiedy zostanie oświetlony od zewnątrz promieniowaniem UV wytwarzanym przez diodę. Kiedy przeprowadzałem to doświadczenie, zamiast luminoforu zaświeciła się oprawka, do której świetlówka była wkręcona:
Jednak powyższe zdjęcie nie zachowuje odpowiednich kolorów (z powodu promieniowania z diody oprawka powinna być na nim turkusowa, a pozostałe części ciemnofioletowe).

Fluorescencja różnych materiałów

Promieniowaniem UV możesz oświetlić różne materiały. Niektóre z nich będą świecić:

  • Kiedy oświetlimy ultrafioletem biały papier lub bawełnę tego samego koloru, zaobserwujemy niebieskią fluorescencję. Będzie ona jaśniejsza i w innym kolorze, niż wynikałoby to z oświetlenia powierzchni niebieskofioletowym światłem widzialnym - produktem ubocznym pracy źródła UV.
  • Papier kolorowy, z którego zrobione są np. samoprzylepne zakładki, może uzyskać taki sam kolor, jaki ma przy białym świetle.
  • Jeżeli zaświecimy źródłem UV do wnętrza białej diody LED, zaobserwujemy lekkie świecenie się zawartego w niej luminoforu. Białe LED-y w rzeczywistości są diodami niebieskimi lub UV, a dodany do nich odpowiedni barwnik umożliwia zamianę ich promieniowania na światło białe. Innym sposobem uzyskania podobnej barwy jest połączenie diod we wszystkich kolorach podstawowych.
  • Fluorescencja bez użycia UV

    Niektóre materiały wykazują widoczne właściwości fluorescencyjne już wtedy, gdy pada na nie np. niebieskie światło. Gdy skierujemy tego typu promieniowanie na papier pokryty odpowiednim barwnikiem, np. rysunek wykonany zakreślaczem czy samoprzylepną, jaskrawą zakładkę (w ciemnym pomieszczeniu), to możemy zauważyć, że przybierze on barwę inną niż niebieska (która jest kolorem podstawowym - nie można jej rozdzielać na inne). Mamy więc do czynienia nie ze zwykłym odbiciem, ale z fluorescencją.

    Początek strony